Ondalık ve ikili birimler
Bilgisayar birimlerinde bütün büyüklükler 1024 ile ilerlemez. MB ve GB adları ondalık önekler kullanır; MiB ve GiB adları ikili önekleri açıkça belirtir. Bir yazılım bazen ikili sayım yaptığı hâlde ekranda GB etiketi gösterebilir. Bu nedenle karşılaştırmaya etiketin yanında bayt sayısını da dahil etmek daha güvenlidir.
| Birim | Bayt | Çarpan |
|---|---|---|
| kB | 1000 | 10³ |
| KiB | 1024 | 2¹⁰ |
| MB | 1000000 | 10⁶ |
| MiB | 1048576 | 2²⁰ |
| GB | 1000000000 | 10⁹ |
| GiB | 1073741824 | 2³⁰ |
| TB | 1000000000000 | 10¹² |
| TiB | 1099511627776 | 2⁴⁰ |
Diskte görünen sayı neden farklıdır
Etiketinde 1 TB yazan ve tam 1.000.000.000.000 bayt kapasite bildiren varsayımsal bir diskin ikili karşılığı yaklaşık 931,32 GiB’dir. Sayının küçülmesi tek başına kayıp alan demek değildir; aynı bayt sayısı daha büyük bir birimle ifade edilmiştir. Biçimlendirme ve sistem bölümlerinin tükettiği gerçek alan ayrıca değerlendirilir.
Örnek bir dosya 500 MB ise 500.000.000 bayttır. Aynı miktar yaklaşık 476,84 MiB olur. Dosya boyutu ile diskte kapladığı alan da farklı olabilir: dosya sistemi ayırma birimleri, sıkıştırma veya dosya metaverisi bu ikinci değeri etkileyebilir. Önce aynı kavramı ve aynı birimi karşılaştırın.
B ile b aynı değildir
B, bayt; b, bit simgesidir. Sekiz bit bir bayt eder. Örneğin 80 Mb/s teorik veri hızı, 10 MB/s’ye karşılık gelir. Ağ protokolü ek yükü ve bağlantı koşulları nedeniyle gerçek dosya aktarımı bu teorik değerin altında kalabilir. Bir internet paketinin Mb/s değerini doğrudan bir dosyanın MB boyutuna bölmeyin.
800 MB’lık örnek dosyanın 80 Mb/s sabit ve kayıpsız bağlantıda teorik aktarımı 80 saniyedir: 800 × 8 / 80. Bu ideal senaryo yalnız birim ilişkisini gösterir; bağlantı performansı veya bir servis sağlayıcının teslim edeceği hız için garanti değildir.
Boyut bilgisini karşılaştırma adımları
Önce dosya, kapasite veya hız değerini ayırın. Sonra simgede büyük B mi küçük b mi kullanıldığını ve ikili i harfinin bulunup bulunmadığını kontrol edin. Gerekirse her iki değeri bayta dönüştürün. GB ile GiB karşılaştırmasında yüzde farkını farklı tabanlar üzerinden hesaplamak başka bir sonuç üretebilir; başlangıç birimini açıkça belirtin. Bu küçük kayıt alışkanlığı yedekleme alanı ve indirme süresi planında önemli hataları önler.
Kaynaklar ve geçerli dönem
Mevzuat, sınav ve dönem bilgilerini kullanırken bağlantıdaki resmî kaynağın kapsamını kontrol edin.
- NIST: IEC ikili önekleri ve tanımları Genel yöntem ve referans
- BIPM: Uluslararası Birimler Sistemi broşürü Genel yöntem ve referans