Finans ve maliyet

TÜFE ve kira artış oranı nasıl okunur

Kira artışında aylık TÜFE ile on iki aylık ortalama farklıdır. Doğru seri, dönem ve sözleşme kapsamını kontrol edip örnek tutarı hesaplayın.

TÜFE bültenindeki dört değişim aynı değil

TÜİK tüketici fiyat endeksi bültenlerinde bir önceki aya, önceki yılın aralık ayına, önceki yılın aynı ayına ve on iki aylık ortalamalara göre değişim ayrı göstergelerdir. Bu alanlar farklı başlangıç veya karşılaştırma dönemlerini kullanır. Bültenin başlığındaki “yıllık enflasyon” oranını bütün kira yenilemelerine doğrudan taşımayın.

Konut ve çatılı işyeri kiralarında Türk Borçlar Kanunu madde 344 çerçevesinde yenilenen dönem anlaşmalarının sınırında on iki aylık ortalamalara göre TÜFE değişimi yer alır. Kiranın beş yılı aşması, yabancı para veya özel sözleşme kapsamı gibi durumlar ayrıca değerlendirilir. Tek bir yüzde, bütün kira uyuşmazlıklarını çözen karar değildir.

Bülten alanlarının ayrımı
AlanKarşılaştırma
Aylık değişimÖnceki ayın endeksi
Yıllık değişimÖnceki yılın aynı ayı
Aralıktan itibaren değişimÖnceki yılın aralık endeksi
On iki aylık ortalama değişimiBirbirini izleyen 12 aylık ortalamalar

Yenileme ayı ve veri ayını eşleştirin

Önce sözleşmenin yenilendiği tarih ve dönemi bulun. Sonra o tarihte kullanılacak TÜİK bültenindeki ilgili göstergeyi kontrol edin. Bültenin yayımlandığı ay ile verinin anlattığı ay farklı olabilir. Kaydınıza yalnız “ekim oranı” yazmak yerine veri ayını, yayımlanma tarihini ve gösterge adını birlikte ekleyin.

Bu sayfa güncel ay için otomatik kira oranı akışı sunmaz. Veriyi resmî TÜİK bağlantısından alıp kira artışı aracına girmeniz gerekir. Geçmiş bir haberin oranını, yeni yenileme döneminin oranı gibi kullanmayın. Kaynakta ana TÜFE yerine alt grup veya özel kapsamlı gösterge seçilmediğini de kontrol edin.

20.000 TL kira için öğretici hesap

Yalnız örnek olarak uygulanabilir artış oranı %30 ve mevcut aylık kira 20.000 TL olsun. Artış 6.000 TL, yeni aylık tutar 26.000 TL olur. Bu senaryodaki %30 güncel TÜİK oranı değildir. Kira aracındaki oran alanına %30 yerine 0,30 yazılması da alanın yüzde biçimine göre yanlış sonuç verebilir.

Sözleşmede uygulanabilir oran %20 belirlenmişse ve ilgili sınır örnekte %30 ise “üst sınır var” diye otomatik %30 artış sonucu çıkarılmaz. Alt sınırdaki sözleşme hükmünü ayrıca değerlendirin. Matematiksel araç, hangi hükmün sizin sözleşmenize uygulanacağına karar vermez; belirlediğiniz oranın tutar üzerindeki etkisini gösterir.

Endeksle değer koruma farklı bir işlemdir

Bir tutarı iki TÜFE endeksiyle bugünkü eşdeğere taşımak, kira yenilemesinde kullanılacak on iki aylık değişimi seçmekle aynı değildir. İlk işlemde aynı serinin iki endeks değeri oranlanır. İkinci işlemde ilgili hukuk ve dönem kapsamındaki oran okunur. İki aracı aynı amaçla kullanmayın.

Örneğin endeks 200’den 250’ye çıkmışsa değişim %25’tir ve 20.000 TL’nin eşdeğeri 25.000 TL olur. Bu özgün endeks örneği kira artışı için otomatik yasal sınır belirlemez. Doğru işlemi seçmek için sorunuzun “satın alma gücü” mü yoksa “yenilenen kira tutarı” mı olduğunu başta netleştirin.

Kaynaklar ve geçerli dönem

Mevzuat, sınav ve dönem bilgilerini kullanırken bağlantıdaki resmî kaynağın kapsamını kontrol edin.