IPv4 ve IPv6 adres biçimleri
IP adresi, İnternet Protokolü üzerinden paketlerin ağ arayüzlerine yönlendirilmesinde kullanılan adrestir. IPv4 adresi 32 bittir ve genellikle noktalarla ayrılan dört ondalık bölümle gösterilir; her bölüm 0 ile 255 arasındadır. IPv6 ise 128 bitlik adres alanı kullanır ve iki noktayla ayrılan onaltılık gruplarla yazılır. Bir cihazın birden fazla ağ arayüzü ve adresi olabilir. Bu nedenle adresi cihazın değişmez kimlik numarası gibi düşünmeyin. Aynı cihaz farklı ağlarda farklı adreslerle, hatta aynı anda birden fazla adresle iletişim kurabilir.
Özel adres ve genel adres ayrımı
RFC 1918 özel IPv4 alanlarını 10.0.0.0/8, 172.16.0.0/12 ve 192.168.0.0/16 olarak ayırır. Evdeki 192.168.1.20 gibi bir adres yerel ağ içinde kullanılabilir; internet üzerinde bu özel adresin tek bir cihazı küresel olarak tanımlaması beklenmez. Birçok ağda NAT, yerel bağlantıların genel adres üzerinden dışarı çıkmasını sağlar. Dışarıdan görülen adres ile bilgisayarınızın yerel adresinin farklı olması bu yüzden olağandır. Buna karşılık her genel adresin otomatik olarak dışarıdan erişilebilir olduğunu düşünmeyin; yönlendirme, güvenlik duvarı ve sağlayıcı düzeni de erişimi etkiler.
Aynı ağdaki iki adres için örnek inceleme
Örnek yerel ağda bilgisayar 192.168.1.20/24, yazıcı 192.168.1.90/24 ve ağ geçidi 192.168.1.1 olsun. /24 öneki altında bu adreslerin ağ bölümü 192.168.1.0'dır. Bilgisayarın 192.168.2.90 adresiyle karşılaşması ise aynı /24 ağını göstermez; başka ağa yönlendirme gerekebilir. Yalnız ilk üç sayının benzemesi genel bir kural değildir, çünkü farklı önek uzunlukları farklı sınırlar oluşturur. Adres incelemesinde IP ve maske bilgisini birlikte alın. Bir erişim sorununun nedenini araştırırken ağ geçidi ve DNS ayarını da ayrı bilgiler olarak kaydedin.
Dinamik adres, DNS ve konum yorumu
Adres bir DHCP hizmetinden otomatik alınabilir veya ağ yöneticisi tarafından sabit yapılandırılabilir. Sabit yapılandırmada aynı adresin başka arayüze verilmesi çakışma yaratabilir. DNS ise adları adreslerle ilişkilendiren ayrı bir sistemdir; bir alan adının birden fazla adresi bulunabilir. IP sorgusundan çıkan şehir bilgisi kesin cihaz konumu değildir ve tek başına kişiyi tanımlamaz. Sorun kaydında genel IP ile yerel IP'yi etiketleyin, IPv4 ve IPv6 sonuçlarını ayrı tutun. İnternette bulduğunuz bir adresi kendi cihazınıza atamadan önce ağın yetkili yapılandırmasını kontrol edin.
Kaynaklar ve geçerli dönem
Mevzuat, sınav ve dönem bilgilerini kullanırken bağlantıdaki resmî kaynağın kapsamını kontrol edin.
- IETF RFC 1918 — özel IPv4 adresleri Temel tanım ve kullanım
- IETF RFC 8200 — IPv6 tanımı Temel tanım ve kullanım
- IETF RFC 4632 — CIDR önekleri Temel tanım ve kullanım