İkinci indirim yeni fiyat üzerinden uygulanır
İlk indirimden sonra ürünün fiyatı düşer. İkinci indirim aynı başlangıç tutarına değil, ilk indirimden kalan tutara uygulanıyorsa indirim oranları toplanmaz. Örneğin 1.000 TL ürün ilk %20 indirimle 800 TL olur. Bu yeni fiyatın %10’u 80 TL’dir; son fiyat 720 TL olur. Başlangıçtan toplam 280 TL düşülmüştür.
İlk %20’yi ve ikinci %10’u başlangıç fiyatından ayrı ayrı çıkarmak 700 TL verir; bu farklı bir kampanya kuralıdır. Etiket, kupon veya sepet açıklamasında ikinci indirimin hangi tutara uygulandığını kontrol edin. “Ek indirim” ifadesi her durumda aynı işlem sırasını garanti etmez.
Özgün ardışık indirim senaryoları
Tabloda oranların her adımda kalan tutara uygulandığı kabul edilir. Son fiyat bulununca başlangıç ile farkını alın; toplam indirim oranı bu farkın başlangıç fiyatına bölümüdür. Üç indirimde de aynı mantık devam eder.
| Başlangıç | İndirimler | Ara fiyat | Son fiyat | Toplam indirim |
|---|---|---|---|---|
| 1.000 | %20 sonra %10 | 800 | 720 | %28 |
| 2.400 | %25 sonra %15 | 1.800 | 1.530 | %36,25 |
| 800 | %10 sonra %10 | 720 | 648 | %19 |
| 1.500 | %20, %10, %5 | 1.200 → 1.080 | 1.026 | %31,6 |
Birleştirilmiş oran ve işlem sırası
İki indirim için toplam oran 1 − (1 − a) × (1 − b) formülüyle bulunur; a ve b ondalık oranlardır. %25 ve %15 için 1 − 0,75 × 0,85 = 0,3625, yani %36,25 bulunur. Formüldeki oranları 25 ve 15 olarak yazmak sonucu tamamen değiştirir; yüzdeyi önce yüze bölün.
Yalnız aynı tutara uygulanabilen yüzdesel indirimler varsa oranların sırasını değiştirmek matematiksel son fiyatı değiştirmez. Ancak sabit tutarlı kupon, üst sınır, asgari sepet şartı veya her adımda para birimi yuvarlaması varsa uygulamanın koşulları sonucu etkileyebilir. Bu koşulları basit yüzde örneğiyle eşitlemeyin.
İndirim sonrası eski fiyata dönüş
%20 düşen fiyatı yeniden başlangıç seviyesine getirmek için %20 artırmak yeterli değildir. 1.000 TL’den 800 TL’ye inen fiyatın 1.000 TL’ye çıkması 200 / 800 = %25 artış gerektirir. Azalış ve geri dönüşte başlangıç tabanı farklıdır. Bu durum “indirim geri alındı” gibi cümlelerde kolay karışır.
Alışveriş karşılaştırmasında son ödenecek tutarı, kargo veya başka ücretleri ve indirimin ürün kapsamını birlikte okuyun. Yüksek bir yüzdelik etiket tek başına daha düşük son fiyat anlamına gelmez; başlangıç fiyatları farklı iki teklifin yüzdelerini karşılaştırmak yerine aynı ürün için son tutarlarını karşılaştırın.
Kaynaklar ve geçerli dönem
Mevzuat, sınav ve dönem bilgilerini kullanırken bağlantıdaki resmî kaynağın kapsamını kontrol edin.
- Office for National Statistics: yüzde ve yüzde puan Genel yöntem ve referans