Ondalık ve ikili öneklerin ayrımı
Standart ondalık kilo öneki 1.000 çarpanıdır; doğru simgesi küçük k ile yazılır. Bu nedenle bir kilobayt, kB, 1.000 bayttır. İkili kibi öneki ise 2'nin onuncu kuvvetini gösterir ve bir kibibayt, KiB, 1.024 bayttır. Bazı uygulamalar KB yazıp ikili değer gösterebildiği için ekrandaki kısaltma tek başına her zaman yeterli açıklama sağlamaz. Karşılaştırma yaparken uygulamanın kullandığı çarpanı veya dosyanın bayt cinsinden ham boyutunu öğrenin. Ürün kapasitesi ile arayüz gösterimini aynı tabana dönüştürün.
1.024.000 baytın kB ve KiB gösterimi: örnek hesap
Bir dosyanın gerçek boyutu 1.024.000 bayt olsun. Ondalık kilobaytla 1.024.000 / 1.000 = 1.024 kB olarak gösterilir. İkili kibibaytla 1.024.000 / 1.024 = 1.000 KiB çıkar. Dosyadan veri silinmemiştir; yalnız ölçü ölçeği değişmiştir. Bu örnekte sayılar arasındaki fark 24'tür, fakat bunu 24 bayt kayıp diye yorumlamak hatalı olur. Başka bir örnekte 500 KiB, 512.000 bayt ve dolayısıyla 512 kB eder. Dönüşümün ortasında birim simgesini mutlaka koruyun.
MB, MiB, GB ve GiB ile bağlantı
Mega ve giga da ondalık ilerler; MB bir milyon, GB bir milyar bayttır. Mebi ve gibi ise ikili ilerler: MiB 1.048.576, GiB 1.073.741.824 bayt anlamına gelir. Her basamakta 1.000 veya 1.024 kullanılması, kapasite büyüdükçe rakam farkını artırır. Örneğin ondalık 1 GB'nin yaklaşık 0,931 GiB görünmesi yalnız bu dönüşümden doğabilir. Ancak kullanılabilir disk alanını etkileyen biçimlendirme, ayrılmış bölümler ve dosya sistemi bilgileri ayrıca bulunabilir; görünen farkın tamamını otomatik olarak öneklere bağlamayın.
Kapasite ve aktarım hesabında doğru giriş
Bir araç dosya boyutunu GB olarak istiyorsa GiB değerini açıklamasını okumadan girmeyin. Önce bayta dönüştürmek, ardından hedef birime bölmek güvenli bir hesap sırasıdır. Bir arşiv için dosyaların mantıksal boyutu, diskte kapladıkları alan ve sıkıştırılmış boyut da ayrı değerlerdir. Sonuç kaydında örneğin “512 kB, ondalık” veya “500 KiB, ikili” yazılması sonraki karşılaştırmayı kolaylaştırır. Bir hız değeri söz konusuysa zaman birimini de ekleyin; KB ile KB/s aynı niceliği ölçmez ve birbirinin yerine kullanılamaz.
Bir raporda değerleri yuvarlarken bayt cinsinden temel tutarı koruyun. Önce dönüştürüp sonra yuvarlamak, örneğin birçok küçük dosyanın toplamında her satırı baştan yuvarlamaktan daha tutarlı sonuç verir.
Kaynaklar ve geçerli dönem
Mevzuat, sınav ve dönem bilgilerini kullanırken bağlantıdaki resmî kaynağın kapsamını kontrol edin.
- NIST — ikili önekler ve bit/bayt birimleri Temel tanım ve kullanım
- IEC — birimler ve simgeler yazım kılavuzu Temel tanım ve kullanım