Borç ve yatırımda temel tutar
Anapara, borç ilişkisinde ödünç alınan temel tutardır; yatırım hesabında başlangıçta yatırılan sermaye için de kullanılır. Faiz, bu tutardan ayrı bir gelir veya maliyet kalemidir. Kredi belgesinde başlangıç anaparası, o tarihte kalan anapara ve bütün gelecekteki ödemelerin toplamı farklı büyüklüklerdir. Hangi tarihin bakiyesine bakıldığını belirtmeden yalnız anapara yazmak yeterli değildir.
Bir kredi taksiti hem anapara geri ödemesi hem faiz ve başka kalemler içerebilir. Taksitin yalnız anaparaya giden bölümü temel borç bakiyesini azaltır. Bu ayrım, belirli sayıda ödeme yapıldıktan sonra borcun neden toplam taksit kadar azalmadığını açıklar. Yatırımda ise ek yatırılan para ile kazanılmış faiz ayrı izlenebilir.
Taksit örneği: ödemenin tamamı borçtan düşülmez
Kurgusal kredinin dönem başı kalan anaparası 120.000 TL olsun. Bir ayda yapılan 8.000 TL ödemenin 2.000 TL’sinin faiz, 6.000 TL’sinin anapara olduğunu ve başka bedel bulunmadığını varsayalım. Ödeme sonrası anapara 114.000 TL olur. Başlangıç bakiyesinden ödemenin tamamını çıkarıp 112.000 TL bulmak, faiz kısmını yanlışlıkla borç azaltımı sayar.
İkinci ayın faiz hesabı örnek sözleşmede kalan 114.000 TL’ye bağlı olabilir. Bu nedenle ilk anaparayı her ay aynı şekilde kullanmak uygun olmayabilir. Hesap çizelgesine dönem başı bakiye, faiz, anapara ödemesi ve dönem sonu bakiye yazın. Oran ve zamanlama bu modelde varsayımsaldır; gerçek kredinin planı kendi sözleşmesine göre okunur.
Başlangıç, kalan bakiye ve kapama tutarı
Başlangıç anaparası kredinin ilk temel tutarıdır. Kalan anapara, o tarihe kadar yapılan anapara ödemeleri sonrası bakiyedir. Kapama tutarı ise belirli tarihte hesabı bitirmek için istenen toplamı anlatabilir. Hesaplanmış faiz veya sözleşmeye göre ilgili başka kalemler nedeniyle bu toplamın kalan anaparayla aynı olması zorunlu değildir.
Örneğin kalan anapara 114.000 TL iken belirli tarih için ek 800 TL hesap kalemi bulunduğunu varsayarsak toplam 114.800 TL olur. Bu örnek bir erken ödeme bedelinin hukuken uygulanabileceğini söylemez. Yalnız bakiyenin ve tarihli kapama hesabının farklı sorulara cevap verdiğini gösterir. Gerçek kalemleri bankanın açıklaması ve sözleşmeyle eşleştirin.
Yatırım hesabında katkı ve kazancı ayırın
Yatırım kaydında ilk yatırılan 40.000 TL’ye daha sonra 5.000 TL eklediğinizi düşünün. Hesap değeri 48.000 TL ise toplam katkı 45.000 TL, bu sade modelde kazanç 3.000 TL’dir. Değerin başlangıçtaki 40.000 TL’den artan tamamını yatırım getirisi saymak, kendi eklediğiniz parayı kazanç gibi gösterir.
Faiz birikimi hesabına başlangıç anaparasını, ek katkıları ve çekimleri kendi tarihlerinde girin. Aynı tutarı hem başlangıç sermayesine hem aylık katkılara eklemeyin. Borçta kalan bakiyeyi incelerken de yapılacak gelecekteki bütün taksitleri anapara diye kaydetmeyin. Bu ayrımlar sonuçların doğru yorumlanmasını ve iki farklı planın aynı kapsamla karşılaştırılmasını sağlar.
Kaynaklar ve geçerli dönem
Mevzuat, sınav ve dönem bilgilerini kullanırken bağlantıdaki resmî kaynağın kapsamını kontrol edin.
- CFPB kredi anaparası ve itfa planı açıklaması Finansal kavram; Türkiye için yasal oran veya ürün teklifi değildir