Bugünkü tutarın gelecekteki karşılığı
Gelecek değer, başlangıçtaki paranın belirli süre ve getiri varsayımlarıyla ileride ulaşacağı toplamı anlatır. Sabit bileşik oranlı modelde gelecek değer = bugünkü tutar × (1 + dönem oranı) üzeri dönem sayısıdır. Bu model, birikim hedefi veya farklı sürelerin etkisini incelemek için kullanılabilir. Başlangıç tutarıyla hesaplanan kazanç ayrı büyüklüklerdir.
Gelecek değer bir senaryo çıktısıdır. Getiri oranının bütün dönemlerde gerçekleşmesi, kazancın hesap içinde kalması ve nakit hareketlerinin modelle eşleşmesi varsayılır. Gerçek yatırımın değeri farklı gelişebilir. Bir ürünün geçmiş getirisini gelecekte sabit oran gibi sürdürmek bu sonucu tahmin varsayımına dönüştürür; hesaplanan tutar kendiliğinden garanti haline gelmez.
Üç yıl için özgün gelecek değer örneği
Başlangıçta 40.000 TL ve her yıl yüzde 5 sabit bileşik getiri varsayalım. Üç yıl sonraki tutar 40.000 × 1,05 üzeri 3 = 46.305 TL olur. Modelde toplam kazanç 6.305 TL’dir. İlk yılın 2.000 TL kazancı hesapta kaldığı için sonraki dönemlerde o da getiri üretir. Vergi, ücret ve ek katkı yoktur.
Aynı şartlarda süre dört yıla çıktığında tutar 48.620,25 TL olur. Ek yılın kazancı 2.315,25 TL’dir; başlangıç sermayesinin yüzde 5’i olan 2.000 TL ile sınırlı değildir. Bu fark bileşik tabanın büyümesinden gelir. Sayılar mevcut yatırım teklifi olarak kullanılmamalıdır; süre etkisini gösteren özgün bir matematik örneğidir.
Düzenli katkılar aynı tarihte yapılmaz
Ay sonlarında para eklenen birikimde her katkı kendi yatırılma tarihinden sonra büyür. İlk aydaki katkı ile son aydaki katkının faiz süresi farklıdır. Tüm katkıları başlangıç gününde yatırılmış gibi işlem yapmak daha yüksek sonuç üretebilir. Aylık katkı aracında ay başı veya ay sonu seçiminin neyi değiştirdiğini bu nedenle inceleyin.
Sıfır getiri örneğinde 10.000 TL başlangıç ve altı ay boyunca ayda 1.000 TL katkı sonunda 16.000 TL verir. Bu toplamın 6.000 TL’si yeni tasarruf, getirisi ise sıfırdır. Toplam artışı getiri sanmak yanlış oran oluşturur. Getirili modelde de yatırılan para ile kazanılmış tutar ayrı kalemler olarak raporlanmalıdır.
Gelecek nominal tutarı alım gücüyle karıştırmayın
Üç yıl sonra daha yüksek TL toplamına ulaşmak bugünkü satın alma gücünün mutlaka arttığını göstermez. Aynı süre içinde fiyatlar değişirse gelecek nominal değerin reel karşılığı ayrıca hesaplanır. Planlanan harcama belirli bir ürünse onun fiyatı genel endeksten farklı hareket edebilir. Hedef tutarı ve seçilen fiyat varsayımı açık tutulmalıdır.
Hesap kaydında başlangıç sermayesi, katkı miktarı ve zamanı, getiri dönemi, süre, vergi ve giderleri yazın. Oran değişebiliyorsa farklı senaryolar üretin. Bugünkü değer hesabı bu işlemin ters yönünü inceler: belirli gelecek toplamına ulaşmak için bugün gereken tutarı bulur. İki hesabın birbirini doğrulaması için aynı oran ve süre varsayımı kullanılmalıdır.
Kaynaklar ve geçerli dönem
Mevzuat, sınav ve dönem bilgilerini kullanırken bağlantıdaki resmî kaynağın kapsamını kontrol edin.
- St. Louis Fed paranın zaman değeri eğitim modülü Bugünkü ve gelecek değer kavramları
- SEC Investor.gov bileşik faiz hesaplama aracı Dönem, başlangıç tutarı ve ek katkı ayrımı